Advertenties

Onderricht en scholing

Ignatio was tot z'n dertigste jaar lid van de jongerenpartij van de communisten. Toen wilde hij lid van de partij worden. Maar hij werd om diverse redenen niet geaccepteerd. Daarna raakte hij aan de drank. Dank zij z'n vrouw en God kwam hij er af. Ignatio bekeerde zich. Als proef kocht z'n vrouw een fles rum. Maar haar man kreeg het niet meer door z'n keel.

"Ik begon elke dag in de Bijbel te lezen en te studeren. Christus zegt: De weg is erg smal. En de wereld bleek heel agressief. Er was sprake van veel verzoekingen. Het in praktijk brengen van echt christelijk leven is moeilijk. Want ik ben niet volmaakt." Na enige tijd kreeg Ignatio vanuit Gods Woord zicht op het lijden van de Heere Jezus Christus. "En nu moet ik elke dag vragen om bedekking door Zijn bloed en verzoening van mijn dagelijkse zonden." "Wat heeft Cuba nodig?" vraagt een Hollandse gast? "Jezus Christus", zegt Ignatio. "En Die vinden wij in het Woord van God." Dat Woord vraagt uitleg. Door predikers. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, voorziet in uitbreiding van de drukcapaciteit en van theologische scholing.

Download hier de volledige advertentie.

Een relikwie

Fidel zag in 1927 het eerste levenslicht in de tot 1976 bestaande oostelijke Cubaanse provincie Oriente. Zij vader was een welgestelde boer die een suikerplantage exploiteerde. Fidel kreeg z'n opleiding aan jezuïetenscholen en studeerde in 1950 af in de rechten aan de universiteit van Havana. Hij vond werk op een advocatenkantoor en wilde meedoen aan de verkiezingen voor het parlement van 1952.

Toen pleegde generaal Batista een staatsgreep. Er kwamen geen verkiezingen. Fidel daagde hem voor de rechter. Dat liep uit op niets. Daarna greep Castro naar wapens. Een eerste aanval in 1953 eiste het leven van tachtig van zijn mannen. Fidel raakte gevangen. In 1955 kwam hij vrij. Hij verkeerde in ballingschap in Mexico en de VS. Op 2 december 1956 keerde hij met een groep ballingen terug. Er overleefden bij een eerste gevecht slechts twaalf van de 81 mannen. Daaronder Fidel, Raul Castro en Ernesto Che Guevara. Zij begonnen een guerrillaoorlog. Nog steeds staat in Santiago de Cuba het huis waar Castro ooit gewoond moet hebben. Als een relikwie. Maar relikwieën brengen geen geluk...

Helden als knecht

Het Museum van de Revolutie in Havana heeft kunstig nagebootst hoe de Cubaanse 'helden' Fidel Castro en Che Guevara uit het struikgewas klauteren om vrijheid te brengen. En om het land te redden van Amerikaanse agressie. Maar zijn die vechtersbazen de echte helden? Of fungeren ze slechts als 'knecht'. Volgens Belica, een predikantsvrouw is dat laatste het geval.

"De kerk groeit op Cuba. Veel mensen hongeren naar het Woord van God. De ideologie laat hen leeg. Jongeren gaan naar de kerk, de zondagsschool en de bijbelcursus. Tal van kerken zitten vol met mensen die zoeken naar God. De komende zondag hoopt mijn man weer tien mensen te dopen. Zij leggen publiek getuigenis af in de gemeente. "Gelooft u in Genesis 3? En in Jezus als Zaligmaker? Dat is cruciaal. Anders heb je niets." Helaas ontbreekt het vaak aan verantwoorde, bijbelse litteratuur. Daarom is het erg belangrijk dat de drukcapaciteit wordt uitgebreid. Belica verheugd zich er over dat daar aan wordt gewerkt. En dat er seminars worden belegd rond thema's als ethiek, dogmatiek, homiletiek e.d.. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand en biedt steun.

Download hier de volledige advertentie

Arm en rijk

Ds. Ariel staat voor zijn armelijk ogend kerkje. Het uiterlijk van dat gebouwtje zegt iets over het sobere leven van de kerkgangers. "Veel mensen zijn behoeftig. Ze hebben geen tandpasta, geen zeep, van alles te weinig. Ze leven geïsoleerd." Een gast vraagt: "Worden uw kerkgangers dan niet een beetje boos op God?" "Nee," zegt de predikant. "Wij zijn nederig, maar vooral ook hulpvaardig naar elkaar. Wij delen alles."

Koestert de predikant geen twijfel, of dit nu echt is, waartoe hij is geboren? "Nee. Ik wilde niet. Maar God riep mij. Hij boog mij wil om. Als Hij bekeert buigt Hij mijn wil. Voor 360 graden. En Gods overwinning wordt mijn overwinning." "Is dat delen met elkaar eigenlijk niet het echte communisme?" Ds. Ariel: "Over politiek praten wij hier niet. Alleen over Christus." Heeft zijn kerk iets weg van de eerste christengemeenten? De predikant glimlacht. "Iets wel. Dat delen en die hulpvaardigheid. Maar ook veel niet. Want de gemeente telt –exclusief de kinderen– tien leden." Zij moeten voor zijn salaris zorgen. Hij verdient minder dan een schoolmeester. "Maar het aantal kerkgangers groeit." Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft zulke mensen bijstand, staat naast hen en biedt steun.

Download hier de volledige advertentie

Wonderen

In Santa Clara vertelt nog altijd een gedenkteken dat de 'helden' van de Cubaanse revolutie een gepantserde trein met veel explosieven veroverden. De guerrillastrijders ontwrongen dat wapentuig aan het nationale leger van dictator Batista. Ze lieten de trein ontsporen. Toch bracht de opstand geen vrijheid. Zij bracht dwang. Ideologie.

Het was in die eerste decennia voor christenen niet gemakkelijk op Cuba. Ds. Manolo gaf leiding aan een grote organisatie ter ondersteuning van predikanten. Hij bekleedde daarmee een belangrijke positie. Toen zorgde de buurman van de tweede verdieping aan de linkerhand ervoor dat het water en de elektriciteit werden afgesneden. De dominee zou hem met wapens hebben geprobeerd te vermoorden. Terwijl privé-wapenbezit op Cuba streng verboden is. De buurvrouw viel mevrouw Manolo aan en bezorgde haar een spontane abortus. De predikant was kansloos. Hij zag zich veroordeeld tot drie maanden gevangenis en één jaar huisarrest. En toch gebeurden er wonderen. Een zoon van ds. Manolo, Juan, studeerde. "Gelooft u in God?" vroegen mensen van de universiteit. "Ja, ik geloof in God." Een studiegenote zei veiligheidshalve direct: "Neen!" Juan haalde het examen. Het meisje niet. Vrijheid? Wonderen. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft zulke mensen bijstand, staat naast hen en biedt steun.

Download hier de volledige advertentie

Wasmachines en zo...

Diverse plaatselijke kerken op Cuba beschikken over een speciale wasmachine. In de ene gemeente staat dat ding ergens in de kerk. In de andere bij een van de gemeenteleden thuis. Zo voeren de kerken een sociaal programma uit. Met elk van die lokale wasmachines vallen minstens tien ouderen en zieken te helpen. Hun kleren worden gewassen, gestreken en zo nodig hersteld door vrijwilligers uit de plaatselijke gemeente.

Ergens onderweg in Cuba woont Nilda. Ze is een toegewijd lid van haar kleine kerk. En zij dient haar medegemeenteleden als wasvrouw. "Waarom doe je dat, Nilda?" Haar antwoord is duidelijk. "Wij horen bij elkaar. Als gemeente. Wij delen onze noden en zorgen. En dat geeft zegen." Zoiets blijkt ook in een flink dorp, waar een jaar geleden een bejaard echtpaar hun woning aan de kerk schonk. Het verzoek? "Laat alstublieft vrijwilligers van de kerk ons verzorgen, als wij behoeftig zouden worden." Die vraag bracht iets op gang. De vrouw is overleden. Diverse ouderen worden nu door de vrijwilligers verzorgd. En op de plek van de geschonken woning, komt nu een inloophuis met dagzorg. Is dat communisme? Nee, het is christelijk. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand en ondersteunt de diaconale actie.

Download hier de volledige advertentie

Openbaar vervoer

Mensen met een paard en wagen zijn in zeker opzicht bevoorrecht op Cuba. Om van een oude Russische Lada maar niet te spreken. Mits er althans benzine in de tank zit.

Wie zulk privé-bezit niet kent op Cuba, kan doorgaans ook geen gebruik maken van openbaar vervoer. Want dat bestaat nauwelijks. Wel kan zo iemand de toevlucht nemen tot een vrachtwagen. Die is 'geschikt' gemaakt voor transport van personen. Als westerling kun je bijna niet anders dan aan een veewagen denken. Het vervoermiddel zit overvol. De wegen zijn slecht. Ongelukken liggen voor de hand. Voorgangers en predikanten beschikken niet over Volvo's en Mercedessen. Zelfs niet over een eenvoudige Chrysler, Opel of Ford. Zoals in Westerse landen. Hun kerk telt vaak leden in de wijde omtrek. Niet zelden hebben die dominees om nog wat eten en kleding te kunnen kopen een bijbaan. Dan is er geen tijd om zieke, gezonde of tuchtwaardige leden van de kerk te bezoeken. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" wil naast zulke predikanten staan en hen de nodige bijstand biede. Dan blijft de vraag of ook RD-lezers bereid zijn iets van hun budget af te zonderen.

Download hier de volledige advertentie

Liefde als motivatie

Elke ochtend om half zeven begint de gaarkeukengroep met bijbellezen en gebed. De samenstelling wisselt. Het is immers allemaal vrijwilligerswerk. Leden van de kerk zorgen voor het thuisbezorgen van de etensketeltjes.

Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, steunt de gaarkeukens. En de keuken beschikt over een inzichtelijke administratie. De groep gaat verantwoordelijk om met het geld uit Holland. "De liefde van God is onze motivatie", zegt Dorotea. "Nee, thuis hebben wij soms niet meer dan een ei. Het eten is van de ouderen. Dat kan best moeilijk zijn. Maar wij gaan door." "Wat denkt u, Dorotea, zijn uw kinderen straks bij het ouder worden bereid met dit werk door te gaan?" De dame blijkt bedaard. "Als God het geeft. Maar het is op dit ogenblik noodzakelijk. En de kerk houdt ervan." De groep hoopt zichtbaar op een andere toekomst. Maar niemand wil er over praten. Zodra een buitenlander daarover begint valt het gesprek stil. Fluisterend: "Daar praten wij niet over. De muren hebben oren en de ramen hebben ogen." De lokale overheid heeft geen probleem met het gaarkeukenwerk van de kerk. Zij geeft geen geld. Maar zij lijkt ook zelf hier en daar dergelijke projecten te beginnen.

Realiteit

Heldhaftig verrijst het herinneringsmonument van de Vrijheidsoorlog in Santiago de Cuba op de Plaats van de Revolutie. Maar het paard, de kar en het oud ijzer vormden de actuele realiteit. Gelukkig zijn er nog Cubanen met spierballen. Want eten blijkt in sommige gebieden op Cuba steeds moeilijker te koop. Zelfs als iemand geld heeft. Prijzen stijgen.

Als er dikke dames rondlopen, is dat vooral omdat ze zich voeden met suiker. Emigreren is in die zin vrij in die zin, dat de Cubaanse regering het niet echt verbiedt. "Wij blijven hier", zegt moeder Manuela. "Dat is onze roeping. Juist ook voor onze kinderen en kleinkinderen. Nogal wat jongeren neigen naar zelfmoord. Ze hebben geen hoop meer. Maar wij blijven hopen en zegen verwachten." Een gedenkteken kan een groot verleden suggereren. Maar dat biedt geen garantie voor de toekomst. De werkelijkheid is dat veel Cubanen maar kleine gezinnen hebben. Van één of twee kinderen. Waarom? Ze weten dat ze moeilijk aan eten, kleding, schoenen kunnen komen. De grootouders weten nog van betere tijden... Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Tegenstand

Vooral kerken en predikanten die zich niet onderwerpen aan de registratieplicht van de Cubaanse overheid ondervinden problemen. Zoals ds. Esteban. "De regering gedoogt, maar ook niet meer dan dat. Ik kreeg bezoek van twee predikanten uit de Verenigde Staten. De politie kwam mij daarna ondervragen. Het verhoor had een bedreigend karakter. Wij kregen geen boete. Maar er was duidelijk sprake van intimidatie." Ondertussen is Cuba voor één van die Amerikaanse predikanten verboden terrein. Hij ontvangt geen visum meer.

Predikanten van geregistreerde kerken hebben lang niet altijd problemen met het van deur tot deur gaan met het Evangelie. Maar als Esteban zoiets doet, komt de politie hem weer aan de tand voelen. "Jullie mogen dit niet doen. Want jullie zijn niet geregistreerd." Maar er zijn nog altijd andere mogelijkheden. Mensen uit het dorp vragen de predikant in hun huis te komen. Om op die manier toch onderwijs te ontvangen. Waarom vragen zij dat? "Omdat communisme het hart van die mensen leeg laat." Maar in deze situatie moet de huurauto van de buitenlandse gasten gauw van de straat. "Pas op voor verdenking...". Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

(Brom)fiets of paard

De weg is slecht. Keien, zand, asfalt, wisselen elkaar af naar het huis van ds. Haymi. Het kerkgebouwtje is ongeveer zo groot als een huis. De baptistengemeente telt 46 leden. Circa honderd kerkgangers. Sommigen wonen dichtbij. Anderen wel op 12 of 15 kilometer. Haymi verricht pastoraal werk. Hij doopt bekeerlingen. In de rivier. Die is redelijk dichtbij.

Een fiets kan solide zijn. In dit bergachtig gebied blijkt zo'n vervoermiddel praktisch onbruikbaar. Een bromfiets is gemakkelijker. Die is te koop in grotere steden. Er is geen speciale toestemming voor nodig. Zelfs in dit afgelegen dorp valt benzine te kopen. Maar een bromfiets en benzine kosten geld. Dat ontbreekt. Vormt een paard misschien de oplossing? "Wij hebben geen plek om een paard neer te zetten. En het is moeilijk om het geschikte eten te krijgen." Ds. Haymi blijkt voorzichtig met in de kerk de communistische ideologie te bestrijden. "Zou u dan niet liever een van die partijbonzen zijn, die het beter, rijker, royaler hebben?", vraagt z'n Hollandse gast? "Het is maar de vraag of zij het beter hebben. Want wij kennen Jezus Christus. En de kerk op Cuba groeit." Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Wat een pannen...

Wat een pannen! Zo moet een aantal nieuwe gaarkeukens er uit gaan zien. Overigens zal er ook sprake zijn van het opzetten van nieuwe wasprogramma's. In het bijzonder voor bejaarden. Tevens staat de verbouw en start van een inloophuis voor bejaarden en andere hulpbehoevenden in de directe omgeving van een lokale gemeente op de rit..

Er zijn gemeenten waar reeds zonder gaarkeuken voedsel wordt uitgedeeld. Vanuit de armoe! Zij hebben al wel een comité van vrijwilligers en wat keukengerei. De Hollandse gast die in de loop van de ochtend –tijdens het proces van koken– binnenstapt, vraagt aan de vier vrouwen en de enkele man die bezig zijn: "Wie van jullie heeft zelf vanochtend al ontbeten?" Aarzelend antwoordt één vrouw: "Ik heb wat koffie kunnen drinken." Een andere had wat brood met melk en suiker. De rest had geen ontbijt. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" voorziet in het installeren van een aantal nieuwe gaarkeukens. Voor leden van de kerk die hongerig uitzien naar aanvulling op hun dagelijks eten. Voor Cubanen die de sociale intentie en de zorg voor hun medeburgers van de kant van kerken weten te waarderen.

Download hier de volledige advertentie.

Goed en kwaad

Een museum in het dorp Playa Giron toont een poster: Fidel Castro stuurde direct na de revolutie in de jaren '50 de beter opgeleiden twee aan twee de bush in om een alfabetiseringsproject op touw te zetten. Iedere Cubaan moest leren lezen en schrijven. Er kwam gratis gezondheidszorg. Die was aanvankelijk van hoogwaardige kwaliteit. Dat waren goede dingen.

Maar toen in de jaren '90 de grote vriend Rusland een andere positie koos, liep de kwaliteit van de gezondheidszorg terug. Goede geneesmiddelen raakten schaars. In een bejaardenhuis was soms helemaal geen schoonmaakmiddel voorhanden. Noodgedwongen was er sprake van enige liberalisering. Parlementariërs konden in 1993 voor het eerst direct worden gekozen. De regering hief het verbod op bezit van buitenlands geld op. In het buitenland verblijvende Cubanen konden gemakkelijker terugkeren. Maar toen in 1998 de paus de kans kreeg het land te bezoeken, raakten Cubanen erg teleurgesteld. Hij had nauwelijks enige kans concreet te pleiten voor mensenrechten. Dat is kwaad. Tal van christenen leven onder druk. Zij weten zich bespioneerd en gediscrimineerd. . Toch is het inmiddels mogelijk eenmansbedrijfjes te exploiteren. Zoals kappers, taxibestuurders e.d.. ook daadwerkelijk doen. En er volgden diverse andere economische maatregelen. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast hen en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Ik heb God tegengewerkt

Jacinto was soldaat. Maar hij was al vanaf zijn negende jaar verslaafd aan alcohol. Later ook aan kaartspel. Dat liep uit op echtscheiding. Z'n ex-vrouw, Roselita, voorheen zat ze bij de communistische jeugdorganisatie, kwam in aanraking met iemand uit de flat. Die nam haar mee naar de kerk. Zij werd christen. Hoe ging dat? "Het Woord van God heeft mij overtuigd", zegt zij. Jacinto maakte zich geen zorgen. Hij was immers gescheiden.

Hun zoon kreeg een hartkwaal. Hij moest geopereerd worden. De gemeente van Roselita bad. De jongen genas. Opereren was niet meer nodig. Jacinto begon de almacht van God te zien en te geloven. "Ik ben gestopt met alcohol", zegt hij. "Dat werd zonde. Ik zag zoveel zonden. Ook begon ik te zien dat de zonde scheiding maakt tussen God en mij. Ik kreeg berouw. Maar ik heb leren zien dat er in Christus vergeving is. Hij nam mijn hart. Ik heb zo tegengewerkt. En ik ben nog steeds niet perfect, ik zondig nog steeds. Dat is een proces. Tot het eind van mijn leven. Toch maakte Hij een nieuw schepsel van mij. Nu ben ik soldaat van Christus."

Demonen

Ds. Miguel is niet thuis, als zijn Hollandse gast arriveert. Er is net iemand overleden. Dat biedt gelegenheid het kerkgebouwtje eens goed te bekijken. Het dak van golfplaten en de gaten daarin. Het feit dat de dominee bezoek heeft, gaat als een lopend vuurtje door het dorp. "Hij komt er aan..."

De predikant heeft een computer. Maar er valt in dit afgelegen oord geen email te versturen. Hij zit bij de brokstukken van een bromfiets. En er is geen geld om die te repareren. Desondanks heeft Miguel de zorg voor zeven evangelisatieposten. De verste ligt 14 kilometer verder. De politie maakt er geen probleem van dat de pastor van huis tot huis gaat. "Maar er is iets anders. Sommige mensen hebben last van boze geesten. Zij vallen op, ze rollen over de grond, ze krijgen rare uitdrukkingen op het gezicht, ze gillen luidkeels. Het is niet de overheid die problemen maakt –God zij dank– maar er is een relatie tussen de uitbreiding van de kerk op Cuba en de aanwezigheid van demonen," zegt ds. Miguel. Hoeveel verdient de predikant? "Omgerekend zo'n 15 US dollar", vertelt z'n vrouw. Met een glimlach. "Wij leven hier door het geloof". Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

De etensfiets

Pensioen en sociale voorzieningen op Cuba zijn wel goed geregeld, maar niet voldoende. Voedsel en medicijnen zijn op de bon en aan­vullende medische zorg is nauwelijks te krijgen. Mensen die geen relaties hebben met bui­ten­landse familieleden of vrienden, leven in een normale situatie al op of onder het be­staans­mi­ni­mum. Zodra er (medische) problemen in een gezin komen, gaat dit ten koste van het le­vens­onderhoud.

Kerken helpen. Als ze voldoenden financiële middelen hebben. Doorgaans komen alleen de meest schrijnende gevallen aan de orde. De diaconale projecten hebben een twee­ledig doel. Zij zijn gericht op armlastige gemeenteleden. Maar ze bieden ook een christelijk getuigenis. In diverse situaties sloten mensen zich als gevolg van het diaconaat weer aan bij een van de kerken. Dan komt daar elke middag, of elke avond de 'etensfiets'. Sommige maaltijden worden individueel bezorgd bij een lid van de kerk. Maar de 'etensfiets' maakt een rondje. Bij de keuken neemt de man die de etensketeltjes, de gamellen rondbrengt eerst zijn lading in. Om straks blije gezichten te zien. Van mensen die uitzien naar hun maal. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, steunt de gaarkeukens.

Download hier de volledige advertentie.

Cubaans heldendom

Het contrast tussen toerisme en armoede is onder het actuele communisme op Cuba nog altijd groot. Wie een wandeling maakt door Havana komt in een arme wijk een presbyteriaanse kerk met een 'loket' aan de straat tegen. Dat wil zeggen: een bibliotheek; maar mensen die honger hebben kunnen aan dit 'loket' aankloppen.

Wel pluist de geheime dienst het emailverkeer na. In het Oostblok trokken ze vroeger de telefoonstekkers er uit om niet afgeluisterd te worden. Maar het lijkt op Cuba mogelijk zich vrij zich te bewegen, gesprekken te voeren door binnen- en buitenlanders. Rustig met een groep mensen vlak voor de kerk gaan staan praten. Of toch niet? Onder jongeren en ouderen leeft desondanks angst. Cuba maakt op het eerste gezicht niet de indruk van een orthodox communistisch land. Patriottisch heldendom gaat voorop. Sommige oude koloniale gebouwen in de grote steden worden gerenoveerd. Vanuit een hotelkamer valt de hele wereld per telefoon te bereiken. Iemand mag zelf z'n slaapplek uitkiezen. Dat kon vroeger in Oost-Europa niet. En toch: Wie luistert mee? Muren hebben oren. Ramen hebben ogen.

Download hier de volledige advertentie.

Ondersteuning

Het theologisch onderwijs kon ook in de eerste tijd van de Cubaanse revolutie blijven bestaan. Maar het raakte wel in het isolement. Want de handelsblokkade van de Verenigde Staten hinderde ook met elkaar delen van theologisch inzicht en materiaal. Tal van seminaries verpauperden. Van eigentijdse lesmethoden en faciliteiten voor docenten en studenten was geen sprake. Dat ging ten koste van het niveau.

Veel predikanten beschikken slechts over een zeer bescheiden boekenkast. Een van de speerpunten van het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" is dan ook uitbreiding van de drukcapaciteit van één van de bijbelgetrouwe kerkgemeenschappen. Andere kerken kunnen daarin delen. Een ander doel is het houden van seminars, waaraan zowel de predikanten–in-opleiding als de dienstdoende predikanten deel zullen nemen. Voor deze seminars worden dus uitnodigingen gericht aan alle studenten van zo'n Seminarie, maar tevens aan alle dienstdoende predikanten van de betreffend kerkgemeenschap. Veel predikanten zijn niet in staat om te reizen. De kosten van hun transport komen ten laste van het project gebracht. Evenals de verblijfkosten op het seminarie. De docenten vanuit Spanje en Nederland ontvangen uitsluitend een vergoeding voor de reis- en verblijfkosten.

Download hier de volledige advertentie.

Ooit was hij bokser

Alexandro was zeventien jaar geleden bokser. Maar hij voelde zich eenzaam, verlaten. Hij had verdriet. Hij heeft zich bekeerd. Hij gaf zich over aan Christus. "Kende u die dan", vraagt z'n bezoeker. Dan begint hij te vertellen over z'n moeder, die een echte christin was.

Uiteindelijk kwam Alexandro op een theologisch seminarie. "Dat was voor mij een rijke zegen." Nu is hij predikant. Toen hij aantrad kwamen er nog tien mensen naar de kerk. Nu kunnen de hoorders er bijna niet meer in. Er komen 120 mensen naar de diensten. En op tal van verafgelegen plaatsen is sprake van evangelisatiewerk. Ds. Alexandro heeft een fiets. "Maar ik moet telkens naar het seminarie. Dat is 23 kilometer. Een bromfiets zou beter zijn. Voor de ver af wonende leden van zijn gemeente. "Een enkele pastor kan zo naar de winkel gaan om zo'n ding te kopen. De kerk geeft en heeft er geen geld of toestemming voor. Maar een individuele dominee kan dat gewoon doen. Als hij geld heeft." Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Thuis bezorgd

De mensen van de gaarkeuken beginnen ongeveer half zeven in de ochtend. Ze koken voor ongeveer twintig leden van de kerk. Sommigen van de afnemers zijn wegens gebrek en ouderdom niet in staat hun eigen potje te halen. Dan stapt iemand van de keuken op de fiets. Zo rond een uur of twaalf. Lunchtijd. De betrokken eter krijgt de maaltijd thuisbezorgd. Als hij of zij al iets heeft, is dat een vrijwillig offer. Maar meestal is dat niet veel. Anderen krijgen pas 's avonds eten.

De gaarkeuken is genoemd naar een inmiddels overleden synodepreses. Hij begon met dit initiatief. Ds. Erelio was een bijzonder man. Toen in de jaren '90 twee Hollanders hem bezochten, wist hij hen op zondagochtend een goed en substantieel ontbijt op tafel te zetten. Zelf bleef hij staan kijken. Met z'n vrouw. En z'n zoon. "Schuif toch aan! Eet toch mee!" Maar Erelio weigerde. "Ik heb al ontbeten." Doorvragen leerde de waarheid. De dominee had wat suikerwater genuttigd. En een klein beetje koffie. Meer was er niet. Het ontbijt voor de gasten was binnen de gemeente bij elkaar gebedeld.... Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast zulke predikanten en biedt hen steun.

Rails venield

De Cubaanse revolutionair Fidel Castro, die zich later ontpopte als aanhanger van Marx en Lenin, is zoon van een welgestelde 'suikerboer'. Fidel studeerde in 1950 af in de rechten aan de universiteit van Havana. Hij dacht mee te doen aan de verkiezingen voor het parlement van 1952. Die werden afgelast na een geslaagde staatsgreep van generaal Fulgencio Batista.

Toen alles op niets uitliep greep Fidel naar de wapens. Hij, z'n broer Raul en Ernesto Che Guevara begonnen een guerrillaoorlog. Aanvankelijk leek het primair patriottisme, vaderlandsliefde, dat Fidel en de zijnen dreef. Later bekende hij zich tot het communisme. De met oude rommel bewapende troepen van Castro c.s. klaar lagen om de invasie vanuit de Verenigde Staten in de Varkensbaai tegen te houden. Dat lukte. Het museum te Playa Giron bewaart nog de primitieve tanks en vliegtuigjes waarmee de Cubanen vochten. En in Santa Clara vertelt nog altijd een gedenkteken –met de gebruikte bulldozer– dat Che Guevara ervoor zorgde de rails van de spoorwegen te verwringen. Hij liet met explosieven een gepantserde trein met veel wapens van het nationale leger van Batista ontsporen. Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand aan mensen die het Evangelie proclameren en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Drukcapaciteit

Soms schijnt het beleid van Havana ietwat grillig. Een theologisch student wil zich wetenschappelijk verder bekwamen aan een buitenlandse universiteit. Hij krijgt geen toestemming. Totdat de overheid ineens zegt: "Go! Go!" "Dat is de onbegrijpelijke realiteit van Cuba", vertelt een predikant.

Maar hij is blij. "Nee, de regering verschaft niet zomaar toestemming tot het interkerkelijke exploiteren van een drukkerij voor theologische boeken. Uiteindelijk trekt niet de kerk aan de touwtjes op ons eiland. De overheid bestuurt. Maar zij geeft toestemming onze drukcapaciteit uit te breiden." Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" steunt Cubaanse christenen in hun pogingen om hun land en samenleving te dienen. Om het Evangelie in de toepassing voor het dagelijks leven beschikbaar te hebben. Verschaffen RD-lezers bijstand? Staan zij naast degenen die niet zulke grote kerken en salarissen hebben als mensen in West-Europa? Bieden zij, bieden wij steun?

Download hier de volledige advertentie.

Christus is het Licht

Ds. José vertelt hoe de communistische partij zijn vader, ds. Donato, en nog een stuk of zes andere concreet gereformeerde georiënteerde predikanten dwongen zich te verenigen met een groter, bijkans pinksterachtig kerkverband. Vader gaf les op een theologische opleiding met meer dan honderd studenten. Maar de overheid verbood dat. Zij sloot alle deuren.

Telkens ontbood de politie ds. Donato: "Jij moet stoppen met preken!" Toen hij vaak moest komen, trokken vijftig leden van z'n gemeente mee. Zingend: "Wij zijn Donato. Jullie moeten met ons praten." De politie liet hen gaan. De predikant kreeg –omgerekend– 500 US dollar boete. Dat is veel. Zijn traktement bedroeg nauwelijks 20 dollar per maand. Dat is niet genoeg om van te eten. Onverwacht staat er dan een Hollander voor de deur bij het huis van ds. Donato. Hij wordt ontvangen door dienst echtgenote. Links op de deurpost staat met krijt geschreven: "Christo es Luz": Christus het Licht. En rechts: "Dios es amor": God is liefde. Wie daarvan onder de indruk raakt –hoe kan het anders?– kan het niet nalaten om de christenen op Cuba krediet te geven.

Download hier de volledige advertentie.

Veewagen

In Havana ­–met name in de Chinese wijk– rijden heel wat fietsriksja's. Elders in die grote stad dwalen de opvallend, knalgele cocotaxi's rond. Meer dan een halve eeuw geleden uit de VS geïmporteerde auto's blijven rijden. Die historische wagens zijn typerend voor het aanzien van Cuba. Het beeld zou mooi zijn, als het niet zo triest was.

Tal van vrachtwagens maken van de nood een deugd. Zij stellen hun laadbak tegen een bescheiden bedrag open voor passagiers. Wie dat als vreemdeling uit West-Europa ziet, moet denken aan de soms overvolle veewagens in eigen land. Cuba kent nauwelijks openbaar vervoer. En dat treft iedereen. Ook voorgangers en predikanten. Ook zij weten zich veroordeeld tot de laadbak van de vrachtwagen. Zij vragen voortdurend het kantoor van de kerk waartoe zij behoren om vervoermiddelen. Maar zo'n door het regiem in Havana gecontroleerde kerk, kan alleen tweedehands bromfietsen. De regering beslist welke predikant in aanmerking komt. "Geef maar geld voor paarden", zegt een woordvoerder in het kerkelijk kantoor in één van de Cubaanse steden. "Want 60 procent van onze gemeenten bevinden zich in de landelijke gebieden. Paarden zijn goedkoper." Het RD-project "Geef christenen op Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast predikanten die behoefte hebben aan vervoer en biedt hen steun.

Download hier de volledige advertentie.

Armoede bestaat niet.

Communisme is altijd overtuigd van eigen kracht en waarde. „Van armoede is geen sprake", zo poneert ook de Cubaanse partij. Trouwe aanhangers zouden geen honger hoeven lijden. Dat is vaak waar. Hoewel het ook voor hen niet altijd een vetpot is. Want het pensioen voor de oudere Cubaan zonder 'kruiwagens' staat op een erg laag pitje.

Kerken bewijzen daarom in Cuba graag hun medemensen en de overheid een ook door haar als waardevol beschouwde dienst. Bijvoorbeeld door die oudere, gebrekkige mensen wat extra hulp te bieden. Via een gaarkeuken. Niet uit kritiek op de regering. Natuurlijk niet. Dat zou zeer ongepast zijn. Maar uit liefde tot het land en zijn burgers. Hoe werkt zo'n lokale keuken? Natuurlijk is het zaak om voldoende grondsto en te kunnen inkopen. Dat valt niet altijd mee. Zeker niet als de prijzen stijgen. „Maar als vijf dagen in de week onze maaltijd gereed is, komen hier zo'n vijftien bejaarde mensen eten", zegt Ermeralda. „En evenveel mensen krijgen hun eten thuisbezorgd. Zij zijn te zwak of te oud om het op te halen." Het RD-project "Geef christenen in Cuba krediet" verschaft bijstand en steunt de gaarkeukens.

Download hier voor de volledige advertentie.

Vaderland of dood

Eerst leek louter patriottisme Fidel Castro en de zijnen bij hun revolutie te drijven. Toen hij als premier van Cuba aantrad, zei hij en plein public: „Ik ben het niet eens met het communisme. Wij vormen een democratie." Ook de al bestaande Communistische Partij koesterde geen sympathie voor de guerrillastrijd van Fidel en Che Guevara. Hun beider leus was: "Vaderland of dood"'.

Maar toen kwam het confl ict. Naar de VS gevluchte Cubanen probeerden bij de Varkensbaai het eiland weer op te komen. Zij wilden Fidel verdrijven. De VS gaven toestemming. Wie anno 2010 door dat moerassige gebied rijdt, vindt heel wat graven. Eenvoudig langs de weg. Met kleine monumentjes. Hier liggen Cubanen van Castro die in de strijd bij de Varkensbaai om het leven kwamen. Ze gelden zo'n beetje als "helden des vaderlands". Later zei Fidel dat de VS hem met de strijd bij de Varkensbaai in de positie van het communisme dwongen. Op 1 mei 1961 gingen Fidel en Cuba over naar het marxisme-leninisme. De Cubaanse kerken kregen het niet breed. Het RD-project "Geef christenen in Cuba krediet" verschaft bijstand, staat naast ze en biedt steun.

Download hier voor de volledige advertentie.